Sperm testi

Spermi analizinin genel özellikleri

Sadece ikinci cinsiyet özelliklerinin gözden geçirilmesinden (örneğin vücut yapısı, saç büyümesi) ve testislerin palpasyonundan oluşan basit fiziksel muayene bile araştırmacıya sterilite nedenine ilişkin ilk varsayımlar sunabilir. Ancak en önemli test kesinlikle spermlerin incelenmesidir (spermiogram) ve gerekirse SFI (sperma fragmanlama indeksi) testi de yapılabilir.

Spermiogram

Erkek spermi kalitesinin incelenmesi, sperma konsantrasyonunun, hareketliliğinin ve morfolojisinin (% normal sperma şekli) belirlenmesi gibi unsurları içermektedir.

HALO Testi, SCSA Testi

Ayrıca sperma kafasındaki DNA'da moleküler bozuklukların olup olmadığı tespit edilen daha detaylı incelemeler de ek bilgi verir.

Spermiogram

Olası erkek doğurganlık sorunlarının teşhisinin temelini spermiogram oluşturur.
Bu süreçte ejakülatın (yakınlık sıvısı) çeşitli parametreleri incelenir. Ancak en önemli olanlar şunlardır:

• Menge,
• pH değeri,
• Sperm konsantrasyonu (milion sperma/ml),
• Morfoloji (normal şekilli sperm hücrelerinin oranı %)
• ve hareketlilik (hareketlilik-in %).

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine göre norm değerler:

Miktar 2,0 ml veya daha fazla

ph 7,2-8,0

Sperma konsantrasyonu >=20 milyon/ml

Toplam sperm sayısı Ejakülat başına >=40 milyon

Motilite (Hareketlilik) >=50 ileri hareket kabiliyetine % sahip
ya da >=25 % daha hızlı lineer hareketlilik

Morfoloji Normal % şekilli >=30

Ek olarak şu değerlendirmeler yapılmaktadır:

Lökositler < 1 milyon/ml

MAR Testi < 10 adet adhezyonlu % sperm

Erime süresi 30 dakika, maksimum 1 saat

Kokusu kayısı çiçeği benzeri

Ayrıca gerekirse başka tetkikler:

Canlı spermlerin oranı Eosin testinde boya almayan 75 % veya daha fazla canlı hücre

Not:

Morfoloji genellikle “Krueger-strict criteria“ veya “strict criteria” olarak adlandırılan kriterlere göre değerlendirilir. Bu kriterlere göre, spermlerin ’ ine kadar yanlış şekilli sperm bulunabilmektedir; böylece spermiogramın normal olarak değerlendirilmesi mümkündür.

Spermiogram sonuçları bazen büyük değişimler gösterebilir; bu nedenle testler arasında en az 2 (daha iyi 3) ay geçmelidir. Test tüplerinin yeni sperm üretmesi için yaklaşık bu süreye ihtiyaç duyulur. Testten önce en az 3 ve en fazla 5 gün cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.

Spermlerin niteliğini ayrıntılı mikroskopik analiz ederek elde edilen sonuçlar sayesinde, erkek için kesin bir fertilite (fertilite öngörü) değerlendirmesi yapmak her zaman mümkün değildir.

SCSA Testi, HALO Testi

Spermiogram, en basit inceleme olmasına rağmen sadece kısmi bir bilgi verir.

Uluslararası literatürdeki artan araştırmalar spermlerin kromozom bozuklukları taşıyan sperm oranının, bir yandan fertilite için, örneğin düşük doğum riskleri için büyük önem taşıyabileceğini göstermektedir. Ancak bu tür parçalanma endeksi (FI), normal bir spermogram (spermlerin nitelikliğinin mikroskopik olarak incelenmesi) ile tespit edilemez.

HALO veya SCSA testi (Sperm Chromatin Structure Assay), fragmanlama indeksini ölçme olanağı sunar. Sperma fragmanlama indeksinin ek bilgisi, önceden uygun bir çocukluk embriyoloğu tedavisini yapmayı kolaylaştırabilir. Bu sayede (muhtemelen retrospektif olarak pek başarılı olmayacak şekilde) aylarca süren bir tedavi önlenir. Bunun nedeni, spermlerde bulunan genetik materyalin kırılması olan fragmanasyonlar olarak adlandırılan durumdur.
Kadınların oranı artarken, doğal yoldan hamile kalma şansı azalıyor.

Normal spermogram bulguları olan erkeklerin '% ine kadarında spermde fragmanasyon bulunuyor. Bu durumlarda spermlerin rahim ağzına (inseminasyon) veya reaktif cam yöntemiyle gebe kalmaya yönelik tedaviler uygulanabilir. (İVF/ICSI) Bu durumun nedenlerinden biri, genetik materyallerde görülen kırıkların „normal“ spermogramıyla tespit edilememesidir. Bu nedenle ek bir test gereklidir; yani SCSA testi veya HALO testi. HALO testini uyguluyoruz çünkü SCSA testine kıyasla daha kolay ve daha ucuzdur.

HALO testi, zamanında kişiselleştirilmiş bir tedavi önerilmesini mümkün kılar. Bu sayede zaman ve maliyet tasarruf edilebilir.

HALO testinin maliyeti 160,00 Euro'dur. Şu anda bu test, hem yasal hem de özel sağlık sigortaları tarafından karşılanmıyor.

DNA parçalanma endeksi (DFI), farklı tedavi yöntemlerinin başarı olasılığı hakkında bilgi verir; değerlendirilirken sadece spermler dikkate alınır:

DFI 0-15 %:
Hamilelik normal yollarla mümkündür gibi görünüyor.

DFI 15-25 %:
Normal yolla hamile kalmak mümkündür, ancak gebe kalma süresi uzayabilir. Daha uzun süredir devam eden durumlar için Tüp bebek ve kısırlık En azından bir tüp bebek tedavisi (tohum transferi) değerlendirilmelidir. Kadında ek sorunlar söz konusuysa ve yaşlıysa IVF (vitro fertilizasyon) bir girişim önerilir.

DFI > 30 %:
Normal yoldan veya tüp bebek yöntemiyle hamile kalmak pek olası görünmüyor. Başarı oranı ise IVF(in vitro fertilizasyon, reaktif cam yöntemi) artırılabilir.

DFI > 50 %:
IVF Hamilelik ihtimali düşük; daha iyi bir seçenek ise intra-plazma sperm enjeksiyonu (ICSI)

DFI > 60 %:
Başarı oranları çok düşük; tek şans donor tohumları ile ICSI ya da başka bir yolla.

Burada belirtilen öneriler, son yıllarda çeşitli çalışma gruplarının yaptığı çalışmaların sonuçlarından alınmıştır ve yalnızca tavsiye niteliğindedir.