Hormon tedavisi

Başlangıçta yapılan hormon testinde (eğer tekrar kontrol edilirse) belirgin bir hormonal bozukluk tespit edilirse, bu sorun hedeflenmiş bir şekilde tedavi edilebilir. Elbette farklı hormonal bozukluklar aynı anda da görülebilir; bu nedenle bazen birkaç farklı ilaç eş zamanlı olarak alınması gerekebilir.

Burada en önemli hormon bozuklukları hakkında birkaç açıklama:

• Tiroid yetmezliği
• Hiperprolaktinemi
• PCO sendromu
• Gözde görme yeteneğinin kaybı
• Tiroid hastalığı

Tiroid yetmezliği (Hipertiroidizm)

Örneğin, tiroit yetmezliği (hipotiroidizm) örneğin 10-20 % kadında gebe kalma sorunları ile ortaya çıkar (erkeklerde de!). Çok nadiren görülen bir durum olan „latent tiroit yetmezliği“, fiziksel belirtiler vermese de folikül oluşumunu (yumurtalık bezleri) ciddi şekilde bozabilir ve korpus luteum yetmezliği (corpus luteum insufficiency) olarak adlandırılan bir durumu tetikleyebilir.

Tedavi: En düşük dozda tiroid hormonu verilmesiyle bile adet sorununuz çözülebilir; 13. veya 14. günlerdeki yumurtlama atakları yeniden ortaya çıkabilir.

Hiperprolaktinemi (prolaktin fazlalığı)

Beyin bezi çok fazla prolaktin (PRL) üretirse (çoğunlukla stresle birlikte artan bir durum), genellikle (gerçekten de stresle artan) aşırı üretimle ilgilidir (hiperprolaktinemi). Daha az yaygın olan, yani tiroid bezi tümörleri ise genellikle PRL değerleri son derece yüksek olur. Bu tür tümörler iyi huylu dokulardır ve boyutlarına bağlı olarak hatta sinir liflerini de tahriş edebilirler. Genellikle bu tür hiperprolaktinemi durumları prolaktin düşürücü ilaçlarla çok etkili bir şekilde tedavi edilir. Dönemler ve yumurtlama döngüleri ise tekrar düzenli olarak sağlanır.

Prolaktin seviyeleri çok yüksek olduğunda, çoğu zaman iyi huylu bir adenom olan hipofiz tümörü (beyin bezi tümörü) bulunması durumunda, CT (Bilgisayarlı tomografi) veya MR (Manyetik rezonans tomografi) ile teşhis konulmalıdır.

Tedavi: Prolaktin seviyelerini düşüren ilaçlar

Hiperandrogenemi (erkek hormonlarının fazlalığı)

Erkek hormonlarının aşırı üretimi olan hiperandrogenemi, kadın siklusunun hassas hormonal yapısına da büyük ölçüde etki edebilir. Adrenal kökenli ise (yüzeysel epitel) kortizon ile tedavi edilebilir. Hiperandrogenemi için çok yaygın bir neden olan ancak aynı zamanda hiperandrogenizm için de (normal androgendüzey seviyelerinin periyodik etkisini artırır ve kadınlarda olağandışı bölgelerde saç dökülmesi, akne gibi durumlar gibi) bir neden olan durum ise vücut ağırlığının artmasıdır. Yağ dokusunda östrojen-androjen (erkek hormonu) üretimi gerçekleşir ve bu durum döngüsel süreçleri engeller. Bu nedenle vücut ağırlığının azaltılması (diyet, spor) son derece tavsiye edilir. Aynı zamanda PCO sendromu (Polikistik over) semptomları arttırır

Tedavi: Ya kortizon verilerek hedefli androjen azaltımı yoluyla ya da klomifen tabletleri ile stimülasyon yoluyla genellikle ovülasyonlar (yumurtlama) sağlanabilir; ancak ardından hormonal enjeksiyon tedavisi uygulanabilir.

PCO Sendromu (Polikistik Yumurtalık Sendromu)

PCO sendromu, döngü bozuklukları, eksik adet kanamaları ve hiperandrogenemi (erkeklik hormonu fazlalığı) gibi belirtilerle karakterize bir hastalıktır. Ultrason görüntülerinde görülen „klasik PCO yumurtalıkları“ artık PCO sendromu tanısında zorunlu bir unsur değildir.

PCO sendromunun varlığıyla birlikte aynı zamanda glukoz toleransının bozulması (aynı zamanda insülin direnci) söz konusu ise, bu durum bağırsak bezi tarafından kan dolaşımına yüksek miktarlarda insülin pompalanmasına neden olur; bu durum ise çeşitli yerlerde (beyin, yumurtalıklar, karaciğer) olumsuz etkiler doğurur.

Tedavi: Birkaç ay boyunca „insülin duyarlılığını artıran“ bir ilaç (metformin) verilmesiyle döngü düzeltilebilir. PCO sendromlu kadınlarda genellikle daha ağır bir durum söz konusudur; bu da döngü bozukluğunu kontrol altına alır. Yağ dokusunda östrojen-androgen (erkek hormonu) üretilir; bu da yüksek insülin ile birlikte döngüsel süreçleri engeller. Bu nedenle, metformin tedavisiyle birlikte vücut ağırlığının azaltılması (diyet, spor) son derece tavsiye edilir.

Korpus luteum yetmezliği (yumurtalık yetmezliği)

Emzirme sonrasında, folikül (yumurtalık küresi) damarların daralması ve yağ birikimi sonucu beyaz kitle oluşur.

Çeşitli hormonal bozukluklar genellikle bir tür korpus luteum yetmezliği (CLI) ile birlikte görülür; yani yumurtalıkların yetersiz çalışması. Bu nedenle bu durumun da ek tedaviye ihtiyaç duyulması gerekir. Burada sadece yumurtalık hormonları kullanılmaz; bunun yerine problemin köküne odaklanılmalıdır. Çünkü ilk adet döngüsünün ilk yarısında olan hormonların kalitesi, yumurtlama sonrası olan dönem olan yumurtalık fazına da etki eder.

Tedavi: Burada klasik olarak ilk olarak klomifen ile uyarılan bir etki görülür; başarısızlık durumunda FSH (folikül stimülasyon hormonu) verililebilir.